FOREX ANALİZİ NEDİR?

Forex'te pozisyon alırken göz önünde bulundurulması fayda gösteren bir takım analiz yöntemleri bulunmaktadır. İşlem yapmadan önce veya pozisyon sırasında bu analizlerin karmasıyla birlikte en optimum yatırım noktasını bulmak kazancı maksimize etme açısından önem taşımaktadır.

Teknik Analiz

Bir Forex oyuncusunun başarılı olması için, forex platformlarında işlem yapmadan önce piyasanın detaylı bir analizini çıkarması oldukça önemlidir. Piyasa analizi, eniyi giriş ve çıkış noktalarını belirlemek için piyasanın yapacağı hareketleri öngörme kadına gerçekleştirilir. Teknik analiz, uluslararası para piyasalarının geçmişte gerçekleştirdiği davranışları ve trendleri kullanarak piyasanın gelecekteki konumuyla ilgili tahminde bulunmanın üstüne kuruludur. Teknik analiz uzmanları, piyasa hareketlerini tahmin etmek için çeşitli araçlar ve farklı teoriler kullanır fakat grafikler bütün analiz uzmanları için vazgeçilmezdir.

Teknik Analizin Üç Ana Prensibi

Piyasayı, piyasa hareketleri belirler.

Teknik analistler, bir para birimini etkileyebilecek bütün temel durumların fiyat hareketlerine yansıyacağına inanır.

Piyasa hareketleri, trendler üstüne kuruludur.

Teknik analiz uzmanları, piyasalardaki hareketlerin hem sistematik hem de okunması kolay bir şekilde ve belirli bir düzen içerisinde gerçekleştiğine inanır. Yukarı, aşağı ve yatay olmak üzere üç adet trend bulunur.

"Tarih tekerrürden ibarettir".

Uluslararası para piyasalarındaki fiyatların yıllar içerisindeki değişimleri çeşitli veritabanlarında kaydedilmiştir. Bu veritabanları doğrultusunda yapılan çalışmalarda, grafiklerde görülen belirli hareketlerin kendini tekrarladığı anlaşılmıştır. Bu yüzden, teknik analiz uzmanları geçmişte görülen hareketlerin gelecekte de kendilerini tekrarlayacaklarına inanarak işlem yapmaktadırlar.

Teknik Analiz ile İlgili Temel Kavramlar

Charting/Grafik Çıkarma

Teknik analistler parite hareketlerini tahmin etmek için genellikle Forex grafikleri kullanır. Grafik çıkarma yöntemini tercih eden uzmanlar, piyasa hareketlerinin gelişigüzel olmadığına ve gbu hareketlerin geçmiş trendler ile birlikte teknik analizde kullanılan çeşitli araçlar yoluyla tahmin edilebileceğine inanırlar. Grafik çıkarmada kullanılan yöntemlerden bazıları trendler, destek ve direnç noktaları ve kanallardır.

Trendler

Teknik analizin önemli bir kısmı, tahmin edilebilir trendleri tespit etmektir. Parite trendleri, döviz kurunun belirli bir doğrultuda gerçekleştirdiği sürekli hareketlerden oluşur. Oyuncular, bir parite yükseliş trendine geçtiğinde bu pariteyi almak için, düşüş trendine geçtiğinde ise satmak için uygun zamanı kollarlar.

Genellikle tercih edilen üç trend: yukarı, aşağı ve yatay trendlerdir. Yukarı yönlü trendler (uptrend), giderek artan zirveler ve dip noktalarından oluşur. Yukarı yönlü trendler, yükselen dip noktaları boyunca çizilir.

Parite, yukarı yönlü trend çizgisinin alt sınırına yaklaştığında bir satın alma fırsatı yakalamış olmanız muhtemeldir. Öte yandan, yükselen trendin üst noktasından geriye doğru bir dönüş başlaması da bir satış fırsatını işaret ediyor olabilir.

Aşağı yönlü trend (downtrend), giderek azalan zirveler ve dip noktalarından oluşur.

Aşağı yönlü trend çizgisi, giderek azalan zirveler boyunca çizilir. Parite, aşağı yönlü trend çizgisinin üst sınırına yaklaştığında bir satış fırsatı yakalamış olmanız muhtemeldir. Öte yandan, aşağı yönlü trendin alt noktasından geriye doğru bir dönüş başlaması dabir satın alma fırsatını işaret ediyor olabilir.

Son olarak, yatay trendler ise paritenin belirli bir yöne hareket etmeksizin kararsız değişkenlik gösterdiği trendlerdir.

Destek ve Direnç Noktaları

Destek ve direnç noktaları teknik uzmanlar tarafından genellikle belirli fiyat aralıklarını tanımlanak için kullanılan terimlerdir. Kısaca, destek ve direnç noktaları paritenin muhtemel hareket aralığının alt ve üst noktalarıdır.

Destek noktası, bir grafikte düşmekte olan pariteye piyasa tarafından destek uygulanarak paritenin yukarı doğru desteklendiği noktadır. Bu olayın gerçekleşmesinin sebebi, piyasa oyuncularının çoğunluğunun paritenin bu seviyeden sonra yukarıyönlü hareket gerçekleştireceğine inanarak işlemlerini bu doğrultuda yapmalarıdır.Dolayısıyla, parite bu noktadan “desteklenmiş” olur.

Direnç noktası, bir grafikte yükselmekte olan pariteye piyasa tarafından direnç uygulanarak paritenin aşağı yöne doğru itildiği noktadır. Bu olayın gerçekleşmesinin sebebi, piyasa oyuncularının çoğunluğunun, paritenin bu seviyeden sonra aşağıyönlü hareket gerçekleştireceğine inanarak işlemlerini bu doğrultuda yapmalarıdır. Dolayısıyla, parite bu noktada “direnç” görmüş olur.

Gerek destek gerek direnç noktaları tamamiyle insan psikolojisine bağlıdır. Bu noktaların varlığının sebebi, piyasa oyuncularının onlara inanmaları ve bu doğrultuda hareket etmeleri yani destek noktasından alış, direnç noktasından satış gerçekleştirmeleridir.

Kanallar

Forex grafiklerinde üç tip kanal bulunur: yükselen kanal, alçalan kanal ve yatay kanal. Yükselen kanallarda, zirve noktaları da dip noktalar da giderek yükselir. Alçalan kanallarda ise zirveler de dip noktaları da giderek alçalır. Yatay kanallarda ise piyasa değişkenlik gösterir.

Forex göstergeleri

Para piyasalarındaki göstergeler, fiyatların dalgalanmasını anlamak açısından oldukça önemlidir. Aşağıda, teknik analizde kullanılan ana göstergelerin bazılarını göreceksiniz.

Stokastik

Stokastik göstergeler, para piyasalarındaki spekülatif alım satımların anlaşılmasına yardımcı olur. Gösterge aralığı 0 ile 100 arasındadır. Tahmini göstergenin 80 seviyesinin üstüne çıkması durumunda spekülatif alım gerçekleştiği, göstergenin 20 seviyesinin altına düştüğünde de spekülatif satış gerçekleştiği anlaşılır. 20 ve 80 seviyeleri “tetikleme noktaları” olarak adlandırılır. Piyasadaki işlem fırsatlarını stokastik yoluyla yakalamak isteyenlerin, gösterge 20’nin altına düştüğünde uzun (satınal), gösterge 80’in üzerine çıktığında ise kısa (sat) pozisyon almaya özen göstermeleri gerekmektedir. Örneğin, göstergenin bir süre boyunca80 seviyesi dolaylarında seyretmesi durumunda, çok kısa zaman içinde aşağı yönlü bir hareket gerçekleşmesi oldukça muhtemeldir.

Parabolik (SAR)

Parabolik SAR (Stop And Reversal) göstergesi, teknik analiz uzmanları tarafından genellikle piyasa trendlerinin bitiş noktalarını belirlemek için kullanılır. Parabolik SAR yönteminde, mevcut fiyatın altına ya da üstüne belirli noktalar yerleştirilerek yatırımcıların fırsatları görmesine yardımcı olunur. Göstergenin noktaları mevcut fiyatın altına yerleştirmesi durumunda yatırımcılar uzun pozisyonlar almalıdır. Öte yandan, göstergenin noktaları mevcut fiyatın üstüne yerleştirmesi durumunda aşağı yönlü bir trende işaret edilir ve dolayısıyla yatırımcılarda kısa pozisyonlar almalıdır.

Göreceli Kuvvet Endeksi/Relative Strength Index (RSI)

Göreceli Kuvvet Endeksi/Relative Strength Index, genellikle RSI kısaltmasıyla anılır ve stokastik gösterge ile benzerlik gösterir. Bu benzerliğin sebebi ise RSI göstergesininde spekülatif alım satımları saptamaya yardımcı olmasıdır. RSI göstergesi de 0 ile 100 arasında değerler alır. Gösterge 70 seviyesinin üstüne çıktığında paritenin gereğinden fazla satın alındığı anlaşılır dolayısıyla bu da aşağı yönlü bir trende işaret eder. Öte yandan, gösterge 30 seviyesinin altına düştüğünde paritenin gereğinden fazla satıldığı anlaşılır ve bu da yukarı yönlü bir trende işaret eder.

Hareketli Ortalamaların Yakınsama ve Iraksaması / Moving Average ConvergenceDivergence (MACD)

Moving Average Convergence Divergence, kısaca MACD, trend veya momentum göstergesi olarak kullanılan, oldukça sevilen ve kullanışlı bir teknik analiz aracıdır. Bu gösterge, genellikle fiyatların hareketli ortalamaları arasındaki ilişkiyi ortaya koyar. MACD, 12 ve 26 Üstel Hareketli Ortalama (EMA) arasındaki fark yoluyla hesaplanır. Önceki hareketli ortalamanın sonraki hareketli ortalamadan hızlı olduğunu da unutmamanızda fayda vardır. Bu iki hareketli ortalama arasındaki fark, tek bir çizgi ile gösterilir. Bu çizgiye MACD anaçizgisi adı verilir. Birçok durumda, MACD göstergeleri arasında ana çizginin hareketli ortalaması olan başka bir çizgi de yer alır ve bu çizgiye birçok işlem terminalinde varsayılan ayar olarak 9 atanır. Bu tek çizgi, piyasalardaki dönüş noktalarını göstermesi açısından önemlidir. 12, 26 ve 9 rakamları genellikle bu göstergenin varsayılan ayarlarıdır fakat rakamlar, kullanıcının isteğine göre değiştirilebilir. Hızlı ve yavaş hareketli ortalamaların kesiştiği nokta, mevcut piyasaya giriş veya çıkış yapılacağı noktayı tayin eder. İki hareketli ortalama farklı hızlarda ilerlediğinden, hızlı olanın fiyat aksiyonuna yavaş olandan çok daha hızlı tepki göstermesi de kaçınılmazdır. Bu ortalamaların kesiştiği noktalar da bize işlem sinyali verir.

Hareketli Ortalamalar

Hareketli ortalamalar, uluslararası para piyasalarındaki fiyat eylemlerini düzenlemede kullanılan bir tekniktir. Bu göstergeler, piyasadaki düzensiz hareketleri azaltır ve grafiklerde yer alan potansiyel fırsatları daha kolay tespit etmenize yardımcı olur. Hareketli ortalamalar, basit hareketli ortalamalar ve üstel hareketli ortalamalar (EMA) olarak iki ana tipe ayrılır. Basit hareketli ortalamalar en çok kullanılan hareketli ortalamalardır. Basit hareketli ortalamalar, belirli sayıda tekrar eden zaman aralıklarının (örneğin X kere) kapanış fiyatları alındıktan sonra ortaya çıkan rakamın kaç zaman aralığı varsa ona bölünmesiyle elde edilir. Yatırımcılar, basit hareketli ortalamaları oldukça sever çünkü bu ortalamalar onlara mevcut piyasa hareketlerini ölçmede ve büyük resmi görmede yardımcı olur ve böylece işlem giriş çıkış noktaları belli olur. Diğer hareketli ortalama tipi ise üstel hareketli ortalamadır. Üstel hareketli ortalamalar, basit hareketli ortalamalarla hemen hemen aynıdır. Aralarındaki tek fark, üstel hareketli ortalamaların piyasadaki mevcut olaylara daha fazla odaklanmısıdır.

Bollinger bantları

Bollinger bantları, teknik analiz uzmanları tarafından Forex piyasalarının değişkenliğini ölçmede kullanılır; böylece, piyasanın volatiliteye sahip olup olmadığı yani piyasanın aktivite seviyesi belirlenir. Bollinger bantları, üç çizgiden oluşur: üst, orta ve alt bantlar. Orta bant, basit bir hareketli ortalamadır. Üst ve aşağı bantlar sapmaları hesaplamada kullanılır. Bu bantlar, piyasadaki aktivite seviyesi düştükçe birbirlerine yaklaşır; piyasadaki aktivite seviyesi arttıkça da birbirlerinden uzaklaşırlar. Bollinger bantlarının en önemli özelliklerinden birisi de fiyatların genellikle bantların ortasına meyletmesidir; böylece, fiyat yukarı ve alt bantlara değdikten sonra ortadaki yerine geri döner. Ayrıca, bantlar birbirine doğru çok yaklaştığında bantlar genellikle kırılır yani fiyat, bantların dışına çıkar.

Temel Analiz

Temel analiz; ekonomik, sosyal ve politik faktörleri ve bu faktörlerin para birimlerinin değerleri üzerindeki etkilerini inceleyen bir piyasa analizi çeşididir. İşlemlerini ne zaman ve nasıl yapacaklarına dair bir öngörü oluşturmak için temel analiz kullanan oyuncular, bir para biriminin değerinin makroekonomik dengelere bağlı olduğuna inanır. Bu da ekonomisi kuvvetli bir ülkenin para biriminin ekonomisi zayıf bir ülkenin para biriminden daha değerli olduğu anlamına gelir. Önemli siyasi olaylar ve ekonomi haberleri Forex piyasalarında büyük hareketlere sebep olabilir. Bu haberleri iyi analiz ederek piyasayı daha iyi anlayabilir ve piyasa hareketlerini öngörebilirsiniz. Ekonomik takvimde yer alan verileri değerlendirirken daha önceki sonuçları ve tahminleride göz önünde bulundurarak bu sonuçları güncel sonuçlarla karşılaştırmalısınız. Piyasadaki hareketler; geçmiş sonuçlar ve tahminler sonucunda oluşan beklentiler ile güncel sonuçlar arasında farklılık olduğunda gerçekleşir. Aşağıda, Forex piyasalarında hareketlere sebep olan anahtar verilerin bazılarının açıklamaları yer almaktadır.

Faiz Oranları

Faiz oranı, para birimleri üzerinde belki de en etkili olan faktörlerden birisidir. Herpara biriminin, ilgili ulusun merkez bankası tarafından tayin edilen bir “gecelik faizoranı” olduğunu da unutmamakta fayda vardır. Düşük faiz oranları, bir ulusun para biriminin zayıflamasına, yüksek faiz oranları isegüçlenmesine sebep olur. Eğer bir ülkenin merkez bankası faiz oranlarını arttırırsa, bupara birimini elde bulundurmanın kazancı artar, böylece para birimi daha cazibeli birhale gelir. Bunun sonucunda da değeri yükselir. Öte yandan, bir merkez bankasının faiz oranlarını düşürmesi durumunda bu para birimi cazibesini kaybeder. Sonuç olarak, değeri azalır.

Büyüme Göstergeleri

Büyüme göstergeleri, bir ülkenin ekonomik durumu hakkında bilgi verir. Eğer göstergeler pozitifse yani ekonomik boyutta bir artış söz konusuysa o ülkenin durumu iyiye gidiyor demektir. Doğal olarak bu durum da yatırımcıları cezbederek para biriminin değerinin artmasını sağlayacaktır. Oyuncular tarafından yakından incelenen bazı büyüme göstergeleri arasında Gayrısafi Yurtiçi Hasıla (GSYİH), Gayrısafi Milli Hasıla (GSMH), Tüketici Fiyat Endeksi (TEFE-TÜFE), inşaat endeksleri, özel teşebbüs yatırımları ve kamu harcamaları yer alır.

Enflasyon Oranları

Enflasyon, belirli bir bölgedeki ürün ve hizmetlerin belirli fiyat aralıklarındaki artışına işaret eder. Tüketici Fiyat Endeksi (TEFE-TÜFE) gibi enflasyon göstergeleri genellikle bir ülkenin ekonomik büyümesine de işaret eder. Merkez bankaları enflasyon oranlarının kontrolden çıkmasını engellemek için belirli denetim ve müdahalelerde bulunur. Yüksek enflasyon oranına sahip ülkelerdeki satın alma gücü düşüktür ve bu da ülkenin para biriminin zayıf olduğu anlamına gelir. Para biriminin değerini arttırmak için hükümet tarafından faiz oranları arttırımı gibi müdahaleler gelebilir.

İşsizlik Göstergeleri

İşsizlik göstergeleri, bir ülkenin ekonomisinin ne durumda olduğunun işaretidir. Bir ülkede çalışan insanların sayısı giderek artmaktaysa, bu ülkenin ekonomisi genişliyor demektir. Öte yandan, ülkede çalışan insanların sayısında kayda değer bir artış yoksa bu, ülke ekonomisinin beklentileri karşılayamıyor olduğunu gösterir ve bu da para biriminin zayıflamasına yol açabilir. Örneğin, ABD’de aylık olarak yayınlanan tarım dışı maaş raporu, yabancı piyasalardaki para birimlerinin kuvvetini belirlemede önemli rol oynar.

Ödemeler Dengesi Raporu

Ödemeler dengesi raporu, bir ülkenin ithalatı ve ihracatı arasındaki farkı ortaya koyar. Bir ülkenin ihracatı ithalatından fazlaysa para birimi de muhtemelen kuvvetli olacaktır. Bunun tersi durumunda ise para birimi zayıf olacaktır.